Hoe lees je een voedingsetiket?

De ingrediënten staan op volgorde van hoeveelheid. Het ingrediënt dat het meest in het product zit, staat vooraan. Daarna volgen de ingrediënten die in kleinere hoeveelheden zijn toegevoegd. Bij een yoghurt met aardbei kun je bijvoorbeeld kijken of er echt aardbei in zit en op welke plek die in de ingrediëntenlijst staat. Soms zie je op de voorkant grote stukken fruit, terwijl het product vooral bestaat uit zuivel, suiker en aroma. Ook bij een mueslireep kan de ingrediëntenlijst iets anders laten zien dan de verpakking doet vermoeden. Een reep kan bijvoorbeeld worden aangeprezen als een gezonde keuze, terwijl suiker of siroop één van de eerste ingrediënten is. Je hoeft niet elk ingrediënt te herkennen. Kijk vooral naar wat er bovenaan staat en of dat past bij wat je van het product verwacht.

Op de voedingswaardetabel staan meestal de waarden per 100 gram of 100 milliliter. Dat is de handigste manier om twee producten met elkaar te vergelijken. De porties op verpakkingen zijn namelijk niet altijd even groot. De ene fabrikant rekent bijvoorbeeld met 30 gram ontbijtgranen, terwijl een andere 40 gram gebruikt. Daardoor kunnen de cijfers per portie gunstiger lijken. Vergelijk je de producten per 100 gram, dan kijk je naar dezelfde hoeveelheid. Je kunt dan onder andere letten op energie, vet en verzadigd vet, koolhydraten en suikers, eiwitten, vezels en zout. De informatie per 100 gram is handig om producten te vergelijken. Daarna is het ook belangrijk om te kijken hoeveel je er zelf van eet. Een product kan per 100 gram weinig calorieën bevatten, maar je eet er misschien een grote hoeveelheid van. Andersom kan een klein product wat meer calorieën bevatten, terwijl je er snel verzadigd van bent.

Wanneer je wilt afvallen, zijn calorieën vaak interessant om te bekijken. Toch zeggen ze niet alles over een product. Een product met minder calorieën is niet automatisch een betere keuze. Het kan bijvoorbeeld minder goed vullen, waardoor je kort daarna alweer trek krijgt. Ook de hoeveelheid eiwit en vezels kan invloed hebben op hoe verzadigd je bent. Stel dat je twee soorten ontbijtkoek vergelijkt. De ene bevat iets minder calorieën, maar weinig vezels en eiwitten. De andere bevat iets meer calorieën, maar vult jou beter. Dan kan de tweede keuze in de praktijk beter passen, zeker als je anders na een uur alweer iets gaat eten. Kijk daarom niet alleen naar één getal. Probeer te beoordelen wat een product toevoegt aan je maaltijd en hoe het binnen je eetpatroon past.

Woorden als ‘light’, ‘natuurlijk’, ‘ambachtelijk’ en ‘vezelrijk’ klinken positief. Toch betekenen ze niet automatisch dat een product gezond is of goed bij je past. Een lightproduct bevat bijvoorbeeld minder vet of suiker dan de gewone variant, maar kan nog steeds veel calorieën bevatten. Ook kan de smaak anders zijn, waardoor je er uiteindelijk meer van gebruikt of sneller opnieuw trek krijgt. Een product met extra eiwitten kan daarnaast ook relatief veel suiker of zout bevatten. En ‘natuurlijk’ zegt op zichzelf niets over de totale voedingswaarde. Zie zo’n claim daarom vooral als een reden om het etiket te bekijken. Neem de tekst op de voorkant niet meteen over als conclusie.

Je hoeft niet op ieder onderdeel tegelijk te letten. Welke informatie belangrijk is, hangt af van jouw doel. Heb je een allergie? Dan kijk je naar de allergenen. Wil je minder zout eten? Dan vergelijk je de hoeveelheid zout. Heb je snel weer trek? Dan kunnen vezels, eiwitten en de totale samenstelling van een product interessant zijn. Wil je afvallen? Dan kun je letten op de hoeveelheid die je eet, de energiewaarde en de vraag of het product voldoende vult. Dat hoeft niet te betekenen dat je alleen maar voor de variant met de minste calorieën kiest. Een etiket is geen examen. Je hoeft niet iedere verpakking volledig te analyseren en ook niet altijd de ‘beste’ keuze te maken. Het doel is vooral dat je begrijpt wat je koopt en bewuster kunt kiezen wanneer dat voor jou belangrijk is. De voorkant van een verpakking is bedoeld om je aandacht te trekken. Op de achterkant vind je de informatie waarmee je producten echt kunt vergelijken.