Waarom schommelt je gewicht per dag?

Een belangrijke oorzaak van gewichtsschommelingen is vocht. Je lichaam kan de ene dag meer vocht vasthouden dan de andere dag.

Dat kan bijvoorbeeld gebeuren na een zoute maaltijd. Denk aan afhaaleten, pizza, chips, soep of een maaltijd met veel saus. Zout heeft invloed op de vochtbalans in je lichaam, waardoor je tijdelijk wat zwaarder kunt zijn.

Ook wanneer je meer koolhydraten eet dan normaal, kan je gewicht tijdelijk stijgen. Dat gebeurt bijvoorbeeld na een avond pasta, rijst of brood. Je lichaam slaat koolhydraten op als glycogeen. Daarbij wordt ook vocht opgeslagen.

Dat extra gewicht is geen vet en verdwijnt meestal weer wanneer je lichaam de vochtbalans herstelt.

Ook de hoeveelheid eten die nog in je maag en darmen zit, zie je terug op de weegschaal.

Heb je ’s avonds laat gegeten of meer gegeten dan je gewend bent? Dan kan er de volgende ochtend simpelweg nog meer voedsel in je lichaam aanwezig zijn. Je lichaam heeft tijd nodig om dit te verteren en uit te scheiden.

Een maaltijd met veel groente, volkorenproducten of peulvruchten kan bijvoorbeeld ook tijdelijk voor een hoger gewicht zorgen. Dat zijn gezonde producten, maar ze leveren wel volume en vezels die nog enige tijd in je darmen aanwezig zijn.

Wanneer je minder vaak naar het toilet bent geweest, kan dat eveneens zichtbaar zijn op de weegschaal.

De hoeveelheid verschilt per persoon. De één heeft iedere dag ontlasting, terwijl de ander minder vaak gaat. Ook veranderingen in je eetpatroon, minder drinken, weinig beweging of reizen kunnen invloed hebben op je stoelgang.

Een hoger gewicht op zo’n moment zegt dus niet automatisch iets over je vetmassa. Het kan ook simpelweg betekenen dat je lichaam nog bezig is met verwerken wat je hebt gegeten.

Veel vrouwen merken dat hun gewicht rond de menstruatie verandert. Door hormonale veranderingen kan je lichaam tijdelijk meer vocht vasthouden. Je kunt dan niet alleen zwaarder zijn, maar je ook wat opgeblazen voelen.

Ook stress en een slechte nachtrust kunnen invloed hebben op je vochtbalans en eetlust. Misschien eet je daardoor iets anders dan normaal of beweeg je minder. Eén afwijkende meting vertelt dan nog steeds niet wat er op de lange termijn gebeurt.

Na een zware of nieuwe training kan je lichaam tijdelijk extra vocht vasthouden. Je spieren zijn dan aan het herstellen. Een hoger gewicht na het bewegen betekent dus niet dat sporten geen effect heeft.

De weegschaal geeft een momentopname. Je kunt daarom beter niet te veel betekenis geven aan één meting.

Weeg je jezelf, probeer dat dan steeds onder ongeveer dezelfde omstandigheden te doen. Bijvoorbeeld in de ochtend, na het toilet en vóór het ontbijt. Zo worden de metingen beter vergelijkbaar.

Kijk vervolgens naar de ontwikkeling over meerdere weken. Een dalende lijn hoeft niet iedere dag zichtbaar te zijn. Het kan er bijvoorbeeld zo uitzien:

• maandag: 82,4 kilo

• dinsdag: 82,9 kilo

• woensdag: 82,2 kilo

• donderdag: 82,5 kilo

• vrijdag: 81,9 kilo

De losse getallen gaan op en neer, maar de ontwikkeling kan toch dalend zijn.

Een eenmalige stijging is meestal geen reden om je eetpatroon direct aan te passen. Blijft je gewicht langere tijd stijgen, terwijl je omstandigheden hetzelfde zijn? Dan kan het wel interessant zijn om naar je eet- en beweegpatroon te kijken.

Misschien zijn je porties ongemerkt groter geworden. Misschien eet je vaker tussendoor, drink je meer calorieën of beweeg je minder dan een paar weken geleden. Dat ontdek je niet door alleen naar één weegmoment te kijken, maar door naar je gewoontes over een langere periode te kijken.

De weegschaal is dus vooral een hulpmiddel om ontwikkelingen te volgen. Een hoger getal na een zoute maaltijd, een late avond of een mindere stoelgang betekent niet meteen dat je bent aangekomen. Kijk naar het geheel en geef je lichaam de tijd.