Waarom voeding op Instagram en TikTok zo verwarrend kan worden

Eet je een banaan, brood, havermout of een ander product met koolhydraten, dan worden die koolhydraten tijdens de vertering voor een deel omgezet in glucose. Die glucose komt in je bloed terecht. Je bloedsuiker stijgt dus na het eten. Dat is niet meteen iets wat voorkomen moet worden. Het is een normale reactie op voeding. Op social media zie je soms een grafiek uit een glucosemeter waarop de lijn na een banaan duidelijk omhooggaat. Zo'n beeld ziet er overtuigend uit, maar het vertelt niet dat de banaan daardoor ineens een slechte keuze is. Een banaan levert namelijk ook vezels, vitamines en mineralen. Hetzelfde geldt voor volkorenbrood of havermout: dat er koolhydraten in zitten, zegt nog weinig over de kwaliteit van het hele product. Voor mensen met diabetes zijn glucosewaarden natuurlijk belangrijk. Maar bij gezonde mensen is er veel minder reden om van iedere stijging na het eten een probleem te maken. Je hoeft een banaan dus niet eerst met yoghurt, noten of een andere truc te combineren omdat hij anders 'verkeerd' zou vallen.

Eiwit is belangrijk. Zeker als je veel sport, ouder wordt of bewust spiermassa wilt behouden, kan het zinvol zijn om voldoende eiwit te eten en dat wat over de dag te verdelen. Daar komt waarschijnlijk ook een deel van die 30 gram vandaan. Maar 30 gram is geen magische grens waarbij een ontbijt met 29 gram ineens niet goed genoeg is. Stel dat je 's ochtends yoghurt met muesli en fruit eet en daarmee ongeveer 18 of 20 gram eiwit binnenkrijgt. Dan kan dat prima passen wanneer je later op de dag ook voldoende eiwit eet. Je dagelijkse behoefte hangt bovendien af van onder andere je lichaamsgewicht, leeftijd en hoeveel je beweegt. Daarom vind ik het vreemd als ieder ontbijt online langs dezelfde meetlat wordt gelegd. Hetzelfde geldt voor producten met groot PROTEIN op de verpakking. Extra eiwit kan handig zijn, maar als je via gewone voeding al genoeg binnenkrijgt, maakt een duurdere proteïnepudding of proteïnereep je eetpatroon niet automatisch beter.

Fruit bevat inderdaad suiker. Een appel, banaan of tros druiven levert van nature verschillende suikers. Alleen krijg je bij heel fruit ook vezels, water, vitamines en mineralen binnen. Bovendien moet je het eten en kauwen, waardoor het heel anders verzadigt dan bijvoorbeeld een glas frisdrank. Dat verschil verdwijnt nogal eens wanneer online alleen naar het aantal gram suiker wordt gekeken. Een glas cola en een appel kunnen allebei suiker bevatten, maar voedingskundig zijn het natuurlijk totaal verschillende producten. Daarom wordt in voedingsadviezen ook onderscheid gemaakt tussen de suikers die van nature in heel fruit zitten en vrije suikers, zoals toegevoegde suiker en de suikers in bijvoorbeeld frisdrank, honing, siroop en vruchtensap. Dat betekent niet dat je onbeperkt fruit hoeft te eten. Maar “fruit bevat suiker” is op zichzelf geen goede reden om fruit te vermijden.

Zonnebloemolie en andere zaadoliën worden op social media regelmatig neergezet als producten die je beter helemaal kunt vermijden. De uitleg is dan vaak dat ze veel omega 6 bevatten en dat omega 6 ontstekingen in het lichaam zou veroorzaken. Alleen is dat een flinke versimpeling. Het belangrijkste omega 6-vetzuur in onze voeding is linolzuur. Dat is juist een essentieel vetzuur: je lichaam kan het niet zelf maken en moet het via voeding binnenkrijgen. Het zit onder andere in zonnebloemolie, sojaolie, margarine, noten, pitten en zaden. De Nederlandse voedingsnorm voor linolzuur is in 2026 zelfs verhoogd. Plantaardige oliën passen daarnaast gewoon binnen een gezond voedingspatroon omdat ze vooral onverzadigde vetten leveren. Dat betekent natuurlijk niet dat alles wat in zonnebloemolie is gebakken automatisch gezond is. Een zak chips blijft een zak chips. Maar dat is iets anders dan zeggen dat de olie zelf je lichaam 'ontsteekt'.

Cortisol is een hormoon dat onder andere een rol speelt bij stress. Langdurige stress kan zeker invloed hebben op je gewicht. Niet omdat cortisol een soort schakelaar is die vetverlies volledig uitzet, maar omdat stress op verschillende manieren doorwerkt. Je kunt slechter slapen, meer trek krijgen, vaker zin hebben in energierijk eten of minder behoefte hebben om te bewegen. Bij sommige mensen verandert daardoor ongemerkt hoeveel ze eten en hoeveel ze verbruiken. Dat maakt stress dus wel degelijk relevant. Maar de uitspraak “je calorieën kloppen, alleen je cortisol houdt het gewichtsverlies tegen” is veel te simpel. Zeker online wordt cortisol inmiddels voor van alles gebruikt: buikvet, vermoeidheid, trek, slecht slapen en moeite met afvallen. Dat één hormoon bij al die processen betrokken kan zijn, betekent nog niet dat het automatisch de oorzaak van al die klachten is.

Vermoeidheid, een opgeblazen buik, trek in zoet en moeite met afvallen zijn klachten waar ontzettend veel mensen weleens last van hebben. Juist daarom werken ze zo goed in een filmpje. Je herkent jezelf erin en blijft kijken. Vervolgens wordt er soms een heel specifieke oorzaak aan gekoppeld: je hormonen zijn uit balans, je darmflora moet worden hersteld of je bloedsuiker werkt niet goed. En opvallend vaak verschijnt daarna een supplement, poeder, test of programma waarmee je dat probleem kunt oplossen. Dat maakt de informatie niet automatisch onjuist. Maar het is wel verstandig om je af te vragen hoe die conclusie tot stand is gekomen. Van een opgeblazen buik kun je bijvoorbeeld last krijgen door wat je eet, hoeveel je eet, verstopping, stress of simpelweg doordat je darmen gedurende de dag voller worden. Dat kun je niet uit één algemeen symptoom herleiden tot één specifieke 'disbalans'. Een ingewikkeld klinkende verklaring is dus niet automatisch de juiste verklaring.

Eigenlijk hebben veel populaire voedingsvideo's dezelfde opbouw. Er wordt iets genoemd dat echt bestaat: glucose, cortisol, omega 6 of eiwit. Daarna wordt één effect daarvan uitgelicht. En vervolgens wordt daar een simpele regel van gemaakt: eet dit niet, neem hiervan meer of koop dit om het probleem op te lossen. Juist die laatste stap verdient wat meer aandacht. Als iemand zegt dat een voedingsmiddel je bloedsuiker verhoogt, vraag dan niet alleen óf dat klopt, maar ook of die stijging in jouw situatie überhaupt een probleem is. Als iemand zegt dat 30 gram eiwit optimaal is, vraag dan voor wie en met welk doel. En als één product verantwoordelijk zou zijn voor ontstekingen, hormoonproblemen of moeite met afvallen, dan is de werkelijkheid meestal een stuk minder eenvoudig. Dat klinkt misschien minder spannend dan een video met “5 voedingsmiddelen die ik nooit eet”. Maar voor je dagelijkse voeding heb je er uiteindelijk veel meer aan.